Regulacja zaworów w silnikach motocyklowych

Stałe ograniczenie luzu między krzywką a zaworem do wartości około zera, zapewniłoby równowagę fazy rozrządu i cichobieżnej pracy maszyny, w praktyce nie jest to jednak możliwe ze względu na fizyczne właściwości metalu, który rozszerza się pod wpływem wysokiej temperatury a zwęża pod wpływem zimna.

Silnik zbudowano z różnych rodzajów metalu, z reguły zawory wydechowe silnie nagrzewane spalinami, powinny mieć większy luz –  inaczej zachowują się zawory dolotowe schładzane przez mieszankę. Producenci podają w instrukcji bezpieczny zakres luzu, jaki należy ustawić.

Czasami przylgnie zaworów uklepują się z czasem, należy zregenerować głowicę i wymienić zawory, regulacja w tym wypadku nie pomoże.

Rzadko spotykane są hydrauliczne kasatory luzu zaworowego, które nie nadają się do silników wysokoobrotowych.

Dopuszczalna norma jest różna dla poszczególnych typów maszyn. Ze względu na osiągi najlepszy jest minimalny luz, zapewniający najdłuższy czas otwarcia zaworów, lepsze napełnienie i opróżnienie komory spalania. Z kolei podparcie zaworów może spowodować ich nadpalenie w wyniku przegrzania – pierwszym objawem jest słaba lub nierównomierna praca silnika.

Czasami zbyt duży luz wywołuje stukanie, ale nie zawsze, w niektórych przypadkach nawet bardzo duże luzy nie są słyszalne. Z drugiej strony niektóre motory postukują przy bardzo rozgrzanym silniku.

Zawory regulujemy zawsze na całkiem wystygniętym silniku, zdejmujemy fajki ze świec, odkręcamy przewody doprowadzające olej i odkręcamy pokrywę zaworów – śruby są nietypowe, więc robimy to bardzo ostrożnie. Czasami pokrywa może być dodatkowo przymocowana silikonem (można posłużyć się gumowym młotkiem żeby ją zdjąć).

Następnie oglądamy uszczelkę, najczęściej jest wielorazowa, w starszych motorach stosowano uszczelki klienkierowane, które trzeba wymieniać za każdym razem.

Odkręcamy prawy lub lewy dekiel silnika i kluczem nasadowym obracamy wał korbowy żeby zmierzyć luz na każdym z zaworów. Robimy to wsuwając szczelinomierz między trzonek zaworu a śrubę regulującą. Krzywki wałków rozrządu trzeba skierować przeciwnie do miejsca współpracy z dźwigienką.

Luzujemy nakrętkę i wkręcamy lub wykręcamy śrubę, aż listek szczelinomierza ciasno wchodzi w przerwę. Przytrzymujemy śrubę i kontrujemy nakrętką. Ustawiamy luz określony przez prezydenta. Nakładamy z powrotem uszczelki i montujemy pokrywę zaworów.